Hello em,
Tiếp xúc với rất nhiều lứa sinh viên mới ra trường, anh nhận ra các em thường tự “kết liễu” chén cơm của mình ngay tại vòng Deal lương vì mắc phải một trong hai căn bệnh cực đoan sau đây:
- Căn bệnh 1: Ảo tưởng sức mạnh (Kiêu ngạo). Em cầm trong tay tấm bằng Khá/Giỏi, tham gia vài ba câu lạc bộ rồi bước vào phòng phỏng vấn với thái độ ngạo mạn. Em hét mức lương trên trời và nghĩ mình là “rốn vũ trụ”, bất chấp một sự thật phũ phàng: Kinh nghiệm thực chiến của em bằng 0 và em chưa biết cách tạo ra một đồng lợi nhuận nào cho doanh nghiệp.
- Căn bệnh 2: Khúm núm xin xỏ (Ngây thơ). Ngược lại với nhóm trên, khi HR hỏi: “Mức lương mong muốn của em là bao nhiêu?”, em lại sợ sệt, rụt rè đẩy quyền quyết định cho người khác bằng câu chốt vội: “Dạ… em nhận lương theo quy định của công ty ạ.” Anh Quang nói thật: Trong mắt nhà tuyển dụng, câu nói đó vừa định giá em là một món hàng giá rẻ, dễ bảo, và chứng minh em hoàn toàn không biết cách định giá năng lực của chính mình.
Khi em chập chững bước vào Level 1 của lộ trình sự nghiệp, vòng đàm phán lương chính là trận chiến tâm lý khốc liệt nhất. Kẻ ngạo mạn sẽ bị HR gạch tên ngay lập tức vì thái độ lồi lõm. Còn kẻ ngây thơ sẽ bị ép giá, ngậm ngùi tự đánh mất 1-2 triệu đồng mỗi tháng. Nhân lên một năm, em đã tự móc túi mình hàng chục triệu chỉ vì sự yếu kém trong kỹ năng đàm phán.
Lấy giấy bút ra, hôm nay anh sẽ bóc trần luật chơi để em đĩnh đạc bước vào phòng phỏng vấn và lấy về đúng số tiền em xứng đáng.
1. Em Là Kèo Dưới, Nhưng Không Được Hèn
Trên mạng bây giờ nhan nhản những lời khuyên kiểu: “Đi phỏng vấn là một cuộc đàm phán ngang hàng, công ty cần bạn như bạn cần công ty”.
Tỉnh mộng đi em! Đừng mang thái độ ngạo mạn đó đi xin việc.
Anh nói thẳng: Em mới ra trường, chưa làm ra một đồng lợi nhuận nào cho công ty, kinh nghiệm thực chiến bằng 0. Bản chất em ĐANG Ở KÈO DƯỚI. Em đang đi xin người ta một cơ hội, một môi trường, một cục tiền lương hàng tháng để em lấy chỗ thực hành. Sự cầu thị và thái độ biết mình biết ta là bắt buộc.
Nhưng, kèo dưới không có nghĩa là em phải khúm núm, hèn nhát và cho người ta quyền chà đạp giá trị của em. Nếu em đã cập nhật những kỹ năng thiết yếu tự học được, em hoàn toàn có quyền đưa ra những bằng chứng để chứng minh tiềm năng của mình xứng đáng với một con số tốt hơn mức “lương sàn”.
2. Nghệ Thuật Deal Lương 3 Bước
Đừng mang một cái đầu rỗng tuếch đi deal lương. Dưới đây là 3 bước em phải chuẩn bị kỹ trước khi bước qua cánh cửa phỏng vấn:
- Biết rõ “Giá sàn” của thị trường: Mỗi ngành, mỗi vị trí có một khoảng lương Fresher khác nhau — đừng hét một con số không dựa trên dữ liệu gì cả. Lên các trang tuyển dụng, hỏi đàn anh đàn chị đi trước để xác định chính xác “khoảng lương” (Salary Range) cho đúng vị trí của mình, đừng lấy mặt bằng chung của ngành khác áp vào ngành mình.
- Chuẩn bị “Bằng chứng thép” (The Evidence): HR không trả tiền cho những tính từ sáo rỗng như “Em rất chăm chỉ, em hứa sẽ ham học hỏi”. Họ bị thuyết phục bởi Dữ liệu. Hãy đóng gói các dự án bài tập lớn ở trường, hoặc công việc làm thêm thành con số. (Ví dụ: Em đã tự build kênh TikTok cá nhân lên 10k follow trong 2 tháng). Tiềm năng đó chính là cái cớ để em đòi mức lương cao nhất trong khung Fresher.
- Tuyệt đối không đưa ra một con số Fix (Cố định): Khi được hỏi mức lương mong muốn, đừng chốt cứng một con số (Ví dụ: “Em muốn 9 triệu”). Hãy đưa ra một KHOẢNG LƯƠNG (Ví dụ: “Từ 8.5 triệu đến 10 triệu”). Khoảng lương này cho HR không gian để đàm phán, và mức thấp nhất trong khoảng đó phải là mức mà em cảm thấy hài lòng nếu bị chốt hạ.
3. Kịch Bản Chốt Hạ Sắc Bén
Giả sử HR ép em: “Công ty anh chỉ có ngân sách 7.5 triệu cho vị trí này, trong khi em đòi 9 triệu. Em nghĩ sao?”
Nếu là một đứa ngây thơ, em sẽ gãi đầu: “Dạ… vậy 7.5 triệu cũng được ạ, anh cho em cơ hội là tốt rồi.” Còn nếu em đã nạp ngay bộ tư duy sự nghiệp thực chiến, hãy nhìn thẳng vào mắt HR, giữ thái độ cầu thị nhưng kiên định với kịch bản sau:
“Em rất cảm ơn lời đề nghị của anh/chị và thực sự rất muốn đồng hành cùng công ty vì định hướng rất phù hợp. Tuy nhiên, dựa trên những số liệu em vừa trình bày về khả năng tự chủ dự án và việc em có thể áp dụng AI để đẩy nhanh tiến độ công việc X2 lần so với Fresher bình thường, mức lương 8.5 – 9 triệu là mức phù hợp để em có thể toàn tâm toàn ý cống hiến 100% công lực cho công ty mà không phải bận tâm về tài chính. Mình có thể linh động một chút ở mức 8.5 triệu được không ạ?”
Vừa cứng rắn, vừa mềm mỏng, lại nhắc khéo về giá trị của bản thân. Đó là Đàm phán!
DEAL LƯƠNG XONG RỒI, TRẬN CHIẾN TIẾP THEO LÀ 60 NGÀY THỬ VIỆC
Deal được mức lương tốt chỉ là một nửa chặng đường. Nhận offer rồi, 60 ngày thử việc mới là lúc em phải giữ đúng những gì đã “bán” cho HR trong buổi phỏng vấn — đọc Luật Ngầm 7 Ngày Đầu Đi Làm để không đánh mất ấn tượng tốt ngay từ tuần đầu. Nếu em muốn xem lại toàn bộ quy trình xin việc từ đầu, quay lại Hướng Dẫn Xin Việc Từ A-Z.
TẮT CHẾ ĐỘ NGÂY THƠ, BẬT CAREER MODE
Nói thì dễ, nhưng để mở miệng nói được kịch bản trên một cách đĩnh đạc, cái móng của em phải cực kỳ vững. Em không thể deal lương cao nếu cái CV của em viết như một cuốn nhật ký và kỹ năng chuyên môn thì bằng 0.
Anh Quang nói thật, cái giá của sự ngây thơ đắt hơn 497.000đ rất nhiều.
Nếu em đang là một Fresher mông lung, rải CV vô vọng và sợ hãi trước những câu hỏi phỏng vấn, hãy tắt chế độ sinh viên đi và BẬT CAREER MODE ngay.
Chỉ với 497K (Bằng đúng một bữa đi ăn), anh sẽ trực tiếp gạch xóa, sửa CV cho em trong nhóm kín, nạp cho em bộ luật ngầm sinh tồn và mổ xẻ từng câu hỏi phỏng vấn hóc búa nhất.
Em muốn tiếp tục làm cừu non để thị trường vặt lông, hay muốn khoác áo giáp lên và tự quyết định mức lương của mình? Lên thuyền thì chiến thôi em!